Một số nhà đầu tư và research nhìn nhận có vần đề chênh lệch lớn giữa lãi suất huy động của ngân hàng thương mại (NHTM) và lãi suất điều hành của NHTW. Điều này bỏ ngỏ khả năng khoảng cách này sẽ được khỏa lấp mà việc NHTW sẽ tăng lãi suất điều hành là một nguy cơ. Tuy vậy, chúng tôi có một số nhận định sau.
1. Hệ thống ngân hàng hiện tại phức tạp hơn rất nhiều tạo ra hai vấn đề chính là độ trễ truyền dẫn từ lãi suất điều hành sang lãi suất huy động là rất lớn và đôi khi sẽ không hiệu quả. Cũng do độ trễ này nó thiếu tác động nhanh và trực tiếp khiến lãi suất huy động không phải lúc nào cũng chạy rập khuôn theo lãi suất điều hành mà bị bẻ cong theo hai yếu tố: a) áp lực thanh khoản b) áp lực lạm phát, kỳ vọng của người gửi và các kênh tài sản thay thế. Bản thân các NHTM cũng có các nguồn tài trợ khác từ a) Tăng vốn chủ. b) phát hành trái phiếu tăng vốn cấp 2 hoặc chứng chỉ tiền gửi dài hạn cho các định chế tài chính, quỹ đầu tư, công ty bảo hiểm. Dòng vốn này không nằm trong danh mục "tiền gửi truyền thống" nhưng lại là nguồn vốn trung-dài hạn cực kỳ ổn định để tài trợ cho tín dụng. c) Vay mượn nước ngoài (Offshore Loans).
2. Việc các biện pháp "kỹ thuật" tác động lên thanh khoản sẽ tỏ ra hiệu quả và nhanh chóng hơn và chúng tôi nhìn nhận vẫn đang còn dư địa điều tiết. Các biện pháp này bao gồm: phân bổ hạn mức tăng trưởng tín dụng, điều tiết thanh khoản qua thị trường mở OMO. Nếu SBV không thay đổi lãi suất điều hành nhưng lại thực hiện hút tiền mạnh mẽ qua kênh tín phiếu (OMO) hoặc thắt chặt chúng tôi tín dụng, hành động điều tiết "lượng" này sẽ gián tiếp đẩy lãi suất TT1 tăng lên mà không cần một bước điều chỉnh "giá" (lãi suất chính sách) nào. Tức là lãi suất chuyển từ nới lỏng sang trung tính mà không nhất thiết phải tăng lãi suất điều hành.
3. Bối cảnh hiện tại cũng khác xa so với giai đoạn trước đây khiến điểm đảo chiều có thể sẽ rất xa và đôi khi không xảy ra khiến gap giữa lãi suất điều hành và lãi suất huy động từ dân cư không quá đáng sợ là yếu tố luân chuyển dòng tiền trong nền kinh tế số: Với sự phát triển của hệ thống thanh toán điện tử, QR code, và các dịch vụ tài chính số, dòng tiền sau khi được ngân hàng giải ngân (Tín dụng) sẽ quay trở lại hệ thống ngân hàng dưới dạng tiền gửi thanh toán (CASA) của các doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh gần như ngay lập tức. "Vòng quay của tiền" (Velocity of Money) nhanh hơn đồng nghĩa với việc cùng một lượng tiền gửi cơ sở có thể tài trợ cho một lượng tín dụng lớn hơn mà không gây ra rủi ro mất thanh khoản hệ thống.
Về giả định các công cụ kỹ thuật trong điều hành lãi suất và thanh khoản mất hiệu lực, chúng ta sẽ xét các yếu tố rủi ro sau:
1. Rủi ro tỷ giá và Đảo lưu dòng vốn. Đây là yếu tố sẽ cần theo dõi và đang chịu áp lực lớn tuy nhiên SBV tạm thời đang làm rất tốt để chống giữ mức tỉ giá quanh 26.xxx. Tuy vậy do có sự chủ động từ trước chúng ta sẽ thấy có sự lệch pha đáng kể khi tỉ giá neo cao trong khi sức mạnh USD trên thị trường quốc tế xuống thấp, điều này làm thu hẹp đáng kể rủi ro biến động lớn của tỉ giá trong thời gian tới.
2. Về lạm phát, tín dụng tăng nhanh nhưng tiền nhàn rỗi quay lại hệ thống lại không kịp bù đắp (một phần do "bội thu ngân sách" trong khi giải ngân lại chậm chạp), đây sẽ là điểm tắc nghẽn mà chúng tôi cho rằng mang tích cục bộ khi các chính sách về thuế ở giai đoạn đầu chưa hoàn thiện. Về CPI trong 05 tháng đầu năm tăng chạm gần trần mục tiêu nhưng bước sang tháng 06, giá dầu giảm mạnh sẽ là yếu tố làm giảm đáng kể rủi ro vượt trần kiểm soát.
Lưu ý: Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả, là Phạm Đình Khoa, hiện là nhân viên CSKH cá nhân tại CTY CP Chứng khoán MB.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét